Zasiłek z MOPS na pogrzeb od 1 stycznia 2026 r. – nowe zasady, przykłady, najważniejsze zmiany
Od 1 stycznia 2026 roku wejdą w życie nowe przepisy dotyczące zasiłku celowego z MOPS na pogrzeb. To ważna zmiana dla osób, które w trudnej sytuacji życiowej nie mogą pokryć kosztów pochówku bliskiej osoby. Nowe regulacje wprowadzają więcej elastyczności, ale też większą odpowiedzialność po stronie gmin. Sprawdzamy, komu przysługuje pomoc, jakie dokumenty będą potrzebne i czym różni się nowy zasiłek od dotychczasowego zasiłku pogrzebowego z ZUS.
Choszczno w sieci - Spis treści
Zasiłek pogrzebowy a zasiłek z MOPS – czym się różnią?
Dotychczas większość osób otrzymywała zasiłek pogrzebowy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który wynosi 4000 zł. Jednak nie każdy ma do niego prawo. ZUS wypłaca świadczenie tylko wtedy, gdy zmarły był objęty ubezpieczeniem społecznym lub pobierał rentę bądź emeryturę. W przypadku osób bez prawa do świadczeń – np. bezrobotnych, osób bezdomnych, samotnych seniorów czy obcokrajowców – koszt pogrzebu często spadał na gminę lub rodzinę.
Dlatego od 2026 roku ustawodawca wprowadza nowe zasady – zasiłek z MOPS na pogrzeb stanie się bardziej przejrzystą i uregulowaną formą pomocy. Świadczenie to będzie mogło być przyznane w dwóch głównych przypadkach:
-
gdy po zmarłym nie przysługuje zasiłek pogrzebowy z ZUS,
-
lub gdy koszty pogrzebu są wyjątkowo wysokie i nie da się ich pokryć z innych źródeł (np. w razie sprowadzenia zwłok z zagranicy).
Nowe przepisy – co się zmieni od 1 stycznia 2026 roku?
Zgodnie z nowelizacją ustawy o pomocy społecznej, która wchodzi w życie z początkiem 2026 roku, zasiłek z MOPS będzie miał bardziej elastyczny charakter. Oznacza to, że:
-
nie będzie obowiązywało kryterium dochodowe,
-
nie zostanie ustalony stały próg kwotowy,
-
wysokość zasiłku będzie zależała od decyzji gminy oraz uzasadnionych kosztów pogrzebu,
-
świadczenie będzie przyznawane na podstawie dokumentów – faktur, rachunków, potwierdzenia wydatków.
Celem zmian jest uproszczenie procedury i danie gminom większej swobody w pomaganiu osobom, które rzeczywiście potrzebują wsparcia w tak trudnej sytuacji, jak śmierć bliskiego.
Nowy przepis pozwoli także wypłacać zasiłek nie tylko rodzinie, ale również osobom trzecim, które faktycznie zorganizowały pogrzeb – np. sąsiadom, znajomym czy instytucjom.
Jak starać się o zasiłek z MOPS na pogrzeb?
Wniosek o przyznanie zasiłku należy złożyć w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS) właściwym dla miejsca zamieszkania zmarłego. Wymagane będą:
-
odpis skrócony aktu zgonu,
-
faktury lub rachunki za pogrzeb, trumnę, usługi zakładu pogrzebowego, transport ciała, kwiaty lub nagrobek,
-
oświadczenie, że wnioskodawca nie otrzymał zasiłku pogrzebowego z ZUS, KRUS lub innej instytucji,
-
uzasadnienie wniosku, jeśli koszty pogrzebu przekroczyły możliwości finansowe rodziny.
Każdy przypadek będzie rozpatrywany indywidualnie, a decyzję podejmie pracownik socjalny po przeprowadzeniu krótkiego wywiadu środowiskowego.
Możliwy zwrot zasiłku – ważna nowość
Nowelizacja wprowadza także mechanizm, który pozwoli gminom żądać zwrotu części lub całości zasiłku, jeśli po jego wypłacie wnioskodawca otrzyma inne środki – np. później przyznany zasiłek pogrzebowy z ZUS, spadek albo zwrot kosztów z polisy ubezpieczeniowej.
Dzięki temu uniknie się sytuacji, w której pomoc społeczna finansuje pogrzeb, mimo że ostatecznie koszty powinny zostać pokryte z innych źródeł.
Przykład: kiedy przysługuje zasiłek z MOPS?
Przykład 1:
Pan Adam organizuje pogrzeb swojej ciotki, która nie była ubezpieczona i nie miała renty ani emerytury. Koszty wyniosły 5800 zł. ZUS odmawia wypłaty zasiłku pogrzebowego – w takiej sytuacji pan Adam może zwrócić się do MOPS o pomoc finansową, przedstawiając rachunki. Gmina, po zbadaniu sytuacji, może przyznać zasiłek np. w wysokości 4000 zł.
Przykład 2:
Rodzina sprowadza ciało zmarłego syna z Niemiec. Choć ZUS wypłaca standardowy zasiłek 4000 zł, koszty transportu i pogrzebu sięgają 12 000 zł. Gmina może przyznać dodatkowy zasiłek celowy z MOPS, jeśli udokumentowane koszty przewyższają dostępne świadczenia.
Podstawa prawna i cel zmian
Nowe przepisy wynikają z ustawy z dnia 9 maja 2025 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025, poz. 718).
Reforma ma ujednolicić system wsparcia i dostosować go do współczesnych realiów społecznych. Coraz częściej bowiem gminy muszą organizować pochówki osób samotnych, bezdomnych lub cudzoziemców, a dotychczasowe przepisy nie dawały im elastycznych narzędzi finansowych.
Pomoc w najtrudniejszym momencie
Zasiłek z MOPS na pogrzeb to forma wsparcia, która ma nie tylko znaczenie finansowe, ale i społeczne. Gwarantuje godny pochówek każdemu człowiekowi, niezależnie od statusu materialnego czy wieku. Od 2026 roku przepisy mają być prostsze, bardziej przejrzyste i przyjazne dla obywateli.
Dzięki nowym regulacjom, decyzja o przyznaniu pomocy będzie zależała głównie od rzeczywistych potrzeb, a nie od sztywnych limitów dochodowych. To dobra wiadomość zwłaszcza dla osób starszych, samotnych i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji.
Od 1 stycznia 2026 roku:
-
zasiłek z MOPS na pogrzeb będzie przyznawany bez kryterium dochodowego,
-
wysokość pomocy ustali gmina,
-
świadczenie otrzymają osoby, które nie mają prawa do zasiłku z ZUS,
-
wymagane będzie udokumentowanie kosztów,
-
możliwy będzie zwrot środków, jeśli później pojawią się inne źródła finansowania pogrzebu.
Nowe przepisy mają zapewnić każdemu godny pochówek, a gminom dać narzędzie do realnej pomocy w najtrudniejszych momentach życia.
Autor: Martyna Szysz – redaktor portali regionalnych, specjalista w tworzeniu treści SEO/GEO/AI zgodnych ze standardami Google Discover i Google News.
Źródło:www.eswinoujscie.pl
